12 - اسهال شدن بيش از اندازه ، يا قبوضيت بيش از اندازه . علاج : حتما بايد معده‌اى را كه زير بار اين همه خواربار خم شده است و زبون و بيمار گشته ، سبك‌بار كرد و به هر وسيله‌اى و از هر طرف كه باشد آن را تخليه و پاكسازى كرد . وسايلى كه بايد براى تخليه به عمل آيد چنين است : 1 - خود را قى دادن و دربرگرفتهء معده را برآوردن . 2 - داروى اسهالى خوردن و معده را تخليه نمودن . 3 - روزه گرفتن ، و تا تحمّل مىكنند اصلا چيزى نخورند ، و اگر نتوانستند بىخوراك بمانند ، تا مىتوانند كم بخورند و نمير نه زى به سر برند . 4 - تا مىتوانند به ورزش ادامه دهند . 5 - اگر بيم آن نمىرفت كه ممكن است از حمام و عرق كردن زياد ، خوراك داخل معده به حركت درآيد و به بدحالى گرايد ، حمام بروند و عرق زياد كنند . 6 - اگر حمام رفتن و عرق كردن را نگران‌كننده ديدى ، بيمار را وادار كن كه بيارامد و بياسايد و تا مىتواند بخوابد كه از خواب بهره مىبيند . هنگامى كه تشخيص دادى معده تا اندازه‌اى سرحال آمده است و مىتواند خوراك را چنان‌كه بايدوشايد هضم كند . نشانيهاى خوب هضم شدن خوراك را مىدانى و در باب ويژه به چگونگى هضم خوب ذكر شده است . آنگاه به تدريج و از مقدار كم به سوى مقدار زياد خوراك خوردن را تجويز كن ! به حمام برود و در آب گرم آب‌تنى كند . احتمال دارد كه بيمارى ناشى از لت‌انبانى از اثر پرخورى زياد كه گرسنه نيستند ولى باز مىخورند ، بروز كرده باشد كه در نتيجهء آن احساس درد بسيار شديد و طاقت‌فرسا در معده مىشود . بايد معالجه‌اى را كه بيان كرديم در حق چنين كسانى - كه شكم‌زده هستند - اجرا كنى و معجون « سوطن . سوطرا - نسخه » شفادهندهء اين بيمارى است و هيچ بعيد نيست كه در برآوردن خوراك از معده به وسيلهء قى آزار بسيار بينند . احتمال دارد كه آرامش بسيار و خواب زياد سبب بيمارى معده باشد ؛ هرچند خواب خود به خود به هضم شدن خوراك كمك مىكند و اكثرا هضم خوراك در هنگام خوابيدن صورت مىگيرد ؛ اما از آنجا كه بيرون راندن هضم شده به حركت نيازمند است و در هنگام خواب اين حركت نيست . خواب زياد ممكن است سبب بيمارى شكم‌انبارى گردد . بىخوابى و بيدارى زياد هم به زيان معده است و خللى به نيروى دستگاه گوارش وارد مىآيد ؛ زيرا - چنان‌كه گفته شد - در هنگام خواب عمل هضم بيشتر انجام مىگيرد .